กำหนดการสมัชชาความมั่นคงทางอาหาร ปี 2562

เรื่อง “ รวมพลคนตลาดทางเลือก”

ระหว่างวันที่ 10 – 11 มิถุนายน 2562

ณ โรงแรมเซ็นทรา ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ กรุงเทพมหานคร

1. หลักการและเหตุผล

จากสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงของโลกในยุคปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นการเปิดเสรีทางด้านการค้าและการลงทุนของภูมิภาคอาเซียน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลก นโยบายการพัฒนาประเทศ ปัญหาการรวมศูนย์ของระบบการผลิตและการกระจายอาหาร อายุเฉลี่ยของเกษตรกรที่มีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อยๆ เป็นต้น ล้วนส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางอาหาร (Food Security) ซึ่งนับวันจะเป็นประเด็นปัญหาที่ทวีความสำคัญมากขึ้นในสังคมโลก

ปัญหาของการกระจายอาหาร เป็นปัญหาสำคัญเช่นเดียวกับการรวมศูนย์ของการผลิตอาหาร โดยกิจกรรมการตลาดนับวันจะยิ่งถูกผูกขาดอยู่ในมือของทุนขนาดใหญ่ใน กิจการโมเดิร์นเทรดหรือซูเปอร์มาร์เก็ต ทั้งกิจการอีคอมเมิร์ซขนาดใหญ่ก็ขยายตัวเข้าสู่การค้าอาหารมากขึ้นเรื่อยๆ ในประเทศไทย ปัจจุบันโมเดิร์นเทรดมีส่วนแบ่งการถือครองตลาดอาหารเกิน 50 % ร้านสะดวกซื้อมีสัดส่วนการขายอาหารพร้อมกินประมาณ 75% ขณะเดียวกันเราก็พบว่าตลาดสดตลาดนัดในสังคมไทยยังคงดำรงอยู่และมีการขยายตัวไปตามตรอกซอกซอย อย่างไรก็ตามการตลาดกระแสหลักที่กล่าวมาข้างต้นยังคงไม่สามารถรองรับการกระจายผลผลิตที่มาจากระบบเกษตรกรรมยั่งยืน เกษตรนิเวศ หรือเกษตรอินทรีย์ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เกิดเป็นการพัฒนาการตลาดทางเลือก ตลาดเขียวเกษตรกรขึ้น หากจะนับระยะเวลาการพัฒนาตลาดทางเลือกก็เกินกว่ายี่สิบปี ในปัจจุบันการจัดการตลาดทางเลือกรูปแบบต่างๆ เป็นช่องทางส่งต่ออาหารคุณภาพจากแปลงปลูกถึงมือผู้บริโภค สร้างรายได้มั่นคงแก่เกษตรกรที่เข้าร่วม และเปิดพื้นที่เชื่อมโยงเกษตรกรกับผู้บริโภคให้ได้เรียนรู้และสนับสนุนซึ่งกันและกัน

กระบวนการตลาดทางเลือกยังมีข้อจำกัดอยู่มากในการให้บริการ และการเข้าถึงของผู้บริโภคตลาดสีเขียวเกษตรกรส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ต่างจังหวัด การเคลื่อนย้ายผลผลิตอาหารจากระบบเกษตรยั่งยืน มาเปิดตลาดนัดใน กทม.เป็นกิจกรรมที่ใช้ต้นทุนสูง

นยุคสมัยที่ประชากรไทยเกือบทุกคนใช้สมาร์ทโฟน การพัฒนาใช้ประโยชน์สื่อรูปแบบใหม่ๆ ได้แก่  เครือข่ายสังคมออนไลน์ ทั้งในรูปแบบของเฟสบุค และไลน์ รวมไปถึงพลังการตลาดอย่าง Viral marketing ที่เป็นการสื่อสารแบบปากต่อปากในโลกอินเทอร์เน็ต ซึ่งมีผลต่อการเปลี่ยนพฤติกรรมและไลฟ์สไตล์ของผู้บริโภคในยุคนี้ มีส่วนช่วยอย่างมากต่อการพัฒนาการตลาด และ กระจายสินค้าสู่ผู้บริโภค 

อย่างไรก็ตาม การขยายตัวของกิจกรรมการตลาดเพื่อกระจายอาหารคุณภาพ ยังเป็นไปอย่างจำกัด ไม่เพียงพอกับการขยายตัวของความต้องการของผู้บริโภค ทั้ง ๆ ที่มีเกษตรกรที่พร้อมปรับเปลี่ยนการผลิตไปสู่ระบบเกษตรกรรมยั่งยืนเป็นจำนวนมากหากแต่ยังคงติดเงื่อนไขว่า “จะไปขายที่ไหนอย่างไร” โจทย์สำคัญในการสมัชชาเครือข่ายความมั่นคงทางอาหารในปีนี้ จึงมุ่งเน้นการแลกเปลี่ยนบทเรียนของเครือข่ายด้านตลาดเขียวตลาดทางเลือก เพื่อหาแนวทางในการยกระดับการตลาดทางเลือกให้กว้างขวางอย่างมีนัยสำคัญในระดับสังคม

งานสมัชชาความมั่นคงทางอาหารครั้งนี้ นอกจากจะเป็นการรวบรวมวิเคราะห์ปัญหาที่เกี่ยวกับความมั่นคงทางอาหาร โดยเฉพาะประเด็นด้านการค้าการตลาดอาหาร การคาดการณ์สภาวะและแนวโน้มในอนาคตแล้ว สมัชชาวิชาการนี้ยังให้ความสำคัญกับเป็นการถอดสรุปบทเรียนของสมาชิกเครือข่ายความมั่นคงทางอาหาร องค์กรพันธมิตร และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำเสนอทางออกในระดับปฏิบัติการ และข้อเสนอสำหรับการขับเคลื่อนทางนโยบายสำหรับหน่วยงานต่างๆ ด้วย ดังนั้นแผนงานขับเคลื่อนความมั่นคงทางอาหารเพื่อสังคมที่มีพันธกิจหลักในการเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารระดับชุมชนจนถึงระดับประเทศจึงจัดประชุมสมัชชาความมั่นคงทางอาหาร ประจำปี 2562 ขึ้น ระหว่างวันที่ 10 – 11 มิถุนายน 2562 ณ ห้องประชุมวายุภักษ์ 3 (ชั้น 4) โรงแรมเซ็นทรา ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ กรุงเทพมหานคร เพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และพัฒนากลไกการสร้างความมั่นคงทางอาหารระดับพื้นที่ เสนอแนะแนวทางปฏิบัติ และนำเสนอทางเลือกเชิงนโยบายจากกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคมบนพื้นฐานเรื่องสิทธิและประชาธิปไตยด้านอาหารที่ประชาชนพึงมี

2. วัตถุประสงค์

  1. เพื่อเป็นเวทีสาธารณะนำเสนอสถานการณ์ด้านการค้า การตลาดอาหาร
  2. เพื่อจัดทำข้อเสนอกระบวนการตลาดทางเลือก ที่เอื้อต่อการพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืน การพัฒนารายได้ที่มั่นคงของเกษตรกร และการเข้าถึงอาหารคุณภาพมีความปลอดภัยของผู้บริโภค
  3. เพื่อเอื้ออำนวยให้เกิดกลไกการเชื่อมโยงและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันระหว่างกลุ่ม องค์กร หน่วยงาน และภาคีเครือข่ายชุมชนต่างๆ ในการสนับสนุนส่งเสริมความมั่นคงทางอาหาร การอนุรักษ์และฟื้นฟูฐานทรัพยากรอาหารและทรัพยากรพันธุกรรม โดยเชื่อมโยงข้อมูลและศักยภาพของพื้นที่สู่กระบวนการหนุนเคลื่อนนโยบายสาธารณะตามระบอบประชาธิปไตย

3. กลุ่มเป้าหมาย

กลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมสมัชชาความมั่นคงทางอาหารประมาณ 400 คน ประกอบด้วย

  1. เกษตรกร กลุ่มเกษตรกร หรือองค์กรชุมชนที่เกี่ยวข้องกับอนุรักษ์ พัฒนา และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรพันธุกรรม การผลิตที่ยั่งยืน และเครือข่ายตลาดเขียวเกษตรกร จำนวน 300 คน
  2. ตัวแทนร้านค้าขายปลีกขนาดใหญ่ (ห้างสรรพสินค้า) และสมาคมตลาดสด จำนวน 20 คน
  3. นักวิชาการ และบุคลากรมหาวิทยาลัย ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาองค์ความรู้ด้านการเกษตรและอาหารทั้งในระดับนโยบายและปฏิบัติการ และ/หรือสร้างเสริมอำนาจของเกษตรกรและชุมชน จำนวน 10 คน
  4. ตัวแทนหน่วยงานภาครัฐและองค์กรที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดหรือกำกับนโยบายด้านการเกษตรและอาหาร จำนวน 10 คน
  5. ผู้บริโภคและผู้สนใจทั่วไป จำนวน 40 คน
  6. สื่อมวลชน จำนวน 20 คน

4. รูปแบบและรายละเอียดกิจกรรม

  1. การนำเสนอข้อมูลและประมวลสถานการณ์ด้านการค้า การตลาดอาหารในระดับสากล และประเทศไทย
  2. การประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “รวมพลคนตลาดทางเลือก” เพื่อเปิดพื้นที่ “Show Share Shop” แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันระหว่างเครือข่ายตลาดเขียว ตลาดทางเลือกรูปแบบต่าง ๆ
  3. การอภิปรายเพื่อระดมข้อเสนอแนวทางการพัฒนาตลาดทางเลือก

5. วันเวลาและสถานที่จัดงาน

ระหว่างวันจันทร์ที่ 10 – อังคารที่ 11 มิถุนายน 2562 เวลา 09:00 – 16:30 น.ณ โรงแรมเซ็นทรา ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ  กรุงเทพมหานคร

6. องค์กรร่วมจัด

  • โครงการขับเคลื่อนนโยบายความมั่นคงทางอาหารเพื่อสุขภาวะและการพัฒนาที่ยั่งยืน  มูลนิธิชีววิถี (BioThai)
  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • โครงการผู้บริโภคและผู้ค้าปลีกขับเคลื่อนตลาดอาหารยั่งยืนในประเทศไทย ในห่วงโซ่อุปทานอาหารทะเล ไก่ กล้วย
  • มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย)
  • มูลนิธิการจัดการความรู้และเครือข่ายโรงเรียนชาวนา จ.นครสวรรค์
  • เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก (ประเทศไทย)
  • เครือข่ายกินดีมีสุข จ.พัทลุง
  • โครงการสร้างความมั่นคงทางด้านอาหารชุมชนชายฝั่งอ่าวพังงา
  • โครงการฟื้นฟูคาบสมุทรสทิงพระ
  • โครงการพฤกษพันธุศาสตร์เพื่อความมั่นคงทางอาหาร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

กำหนดการสมัชชาความมั่นคงทางอาหารประจำปี 2562

ตอน “รวมพลคนตลาดทางเลือก”

 วันที่ 10 มิถุนายน 2562
เวลาหัวข้อ
9.00-9.15 น.กล่าวเปิดโดย..ทพญ. จันทนา อึ้งชูศักดิ์ – ประธานกรรมการกำกับทิศ แผนงานอาหารเพื่อสุขภาวะ สสส.
9.15-9.30 น.นำเสนอสถานการณ์ทั่วไปด้านความมั่นคงทางอาหาร
9.30-10.45 น.สถานการณ์ทั่วไปด้านการค้าการตลาดอาหารการค้าและการตลาดอาหารระดับภูมิภาค และสถานการณ์สากล โดย กิ่งกร นรินทรกุล ณ อยุธยาบทบาทห้างค้าปลีกในประเทศไทยต่อการตลาดอาหารและการจัดการห่วงโซ่อุปทานอาหาร โดย ธีรวิทย์ ชัยณรงค์โสภณ  Oxfam Thailandตลาดสด ตลาดนัด ความสำคัญต่อปากท้องของคนไทย โดย เปรมกมล ภูแก้ว นักวิจัยอิสระ
10.45-11.00 น.พัก/อาหารว่าง
11.00-12.00 น.เปิดตลาดแลกเปลี่ยนเรียนรู้  Show Share Shop
12.00-13.00 น.พัก/อาหารเที่ยง
13.00-14.30 น.ประชุมห้องย่อยตลาดเขียวเกษตรกร นำร่องพูดคุยโดยปาณิศา อุปฮาด ตลาดเขียวขอนแก่นธนาธีรภัทร์  นวลแก้ว เครือข่ายกินดีมีสุข/ตลาดป่าไผ่สร้างสุขสุธีลักษณ์  ลาดปาละ We Market ลำปางการตลาดผ่านเฟสบุคและไลน์ นำร่องพูดคุย โดยธาวิต ฉายแสงมงคล  ฟาร์มฝันปันสุข นครสวรรค์ระวิวรรณ ศรีสยาม ผู้จัดการ เดอะบาสเก็ตออแกนิกฟาร์ม วิสาหกิจเพื่อสังคมเอกพันธ์ จันทะกี เพจสวนฮักกะผักตลาดแบบ platform online และขายห้างสรรพสินค้าพลูเพ็ชร สีเหลืองอ่อน กลุ่มเกษตรอินทรีย์สนามชัยเขตสราวุธ วงค์กาวิน แม่ทาออแกนิคเสาวลักษณ์ ประทุมทอง คนจับปลา Fisher Folkจุฑาทิพย์ ลิละพันธิสิทธิ์ Website Blue Basket บลูบาสเก็ตการตลาดเชิงสถาบันส่งอาหารดีเข้าโรงเรียน โรงพยาบาลสามารถ สะกวี  ครัวใบโหนดละออง ศิริชัยพัฒนา นักโภชนาการชำนาญการ หัวหน้ากลุ่มงานโภชนศาสตร์ โรงพยาบาลปทุมธานีศศิธร คำฤทธิ์ เชฟน้อยกินเปลี่ยนโลก เชียงใหม่พอทิพย์ เพชรโปรี Health Me
14.30-14.45 น.พัก/อาหารว่าง
14.45-17.20 น.มองไปข้างหน้า การตลาดกระแสหลัก & การตลาดทางเลือกประไพ ทองเชิญ  เครือข่ายกินดีมีสุข พัทลุงฐิติพงษ์ เหลืองอรุณเลิศ เว็บไซต์ Blue Basket แหล่งซื้อขายสินค้าเพื่อสุขภาพรัฐภัทร์ ศรีจันทร์กลัด  ผู้อำนวยการมูลนิธินวัตกรรมเกษตรอินทรีย์ไทยสฤณี อาชวานันทกุล นักวิชาการอิสระด้านการเงิน ผู้ก่อตั้งป่าสาละชมชวน บุญระหงษ์ วิทยาลัยบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ดำเนินรายการโดย จักรชัย โฉมทองดี  Southern Policy and Advocacy Manager (Food & Climate) Oxfam GB
วันที่ 11 มิถุนายน 2562
เวลาหัวข้อ
09.00-9.20 น.สรุปภาพรวมและปัญหาการตลาดทางเลือก โดย  กิ่งกร นรินทรกุล ณ อยุธยา กินเปลี่ยนโลก
9.20 – 10.30 น.วงเสวนา “ข้อเสนอการพัฒนายกระดับตลาดทางเลือก และแนวทาง  ความร่วมมือ”นันทวัน หาญดี  เครือข่าย 304 กินได้นันทา ประสารวงษ์  กลุ่มวิสาหกิจชุมชนลานตากฟ้า คลองโยงนพดล  มั่นศักดิ์  เครือข่ายโรงเรียนชาวนานครสวรรค์รุ่งสุรีย์  ชัยศร  กลุ่มฮักน้ำจาง ลำปางธนบูรณ์ สมบูรณ์  Greenery
10.30-11.00 น.พัก – อาหารว่าง
11.00-12.00 น.
 
สรุปข้อเสนอ ระดมความคิดหากลไกการทำงานร่วมกันดำเนินรายการโดย กฤษฎา บุญชัย มูลนิธิชุมชนท้องถิ่นพัฒนา

ผู้ประสานงานสมัชชาความมั่นคงทางอาหาร ประจำปี 2562

พรพิมล สิงหเสม โทร.02-985 3838, 086-883-3435

โทรสาร 02-985 3836 อีเมล์ pornpimon@biothai.net

2019_foodsecforum_02_project

เอกสารแนบ